IX Ogólnopolska Konferencja Naukowa
„Edukacja dla bezpieczeństwa wobec współczesnych wyzwań i zagrożeń”
Ełk, 11 grudnia 2025 r.
W obliczu dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości – kryzysów politycznych i społecznych, zagrożeń hybrydowych, rosnących wyzwań cyberbezpieczeństwa oraz narastających trudności wychowawczych – edukacja dla bezpieczeństwa staje się jednym z kluczowych obszarów troski o odporność społeczną. Te zagadnienia znalazły się w centrum uwagi uczestników IX Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej „Edukacja dla bezpieczeństwa wobec współczesnych wyzwań i zagrożeń”, która odbyła się 11 grudnia 2025 r. w Mazurskim Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli w Ełku.
Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli środowiska naukowego, nauczycieli i dyrektorów szkół, pedagogów, psychologów, funkcjonariuszy służb mundurowych, samorządowców oraz praktyków odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w instytucjach publicznych.
Uroczyste otwarcie
Konferencję otworzyli: Starosta Ełcki Marek Chojnowski oraz Dyrektor MODN w Ełku Michał Jodko, podkreślając pilność wzmacniania edukacji dla bezpieczeństwa w kontekście aktualnych wyzwań – zarówno tych o charakterze globalnym, jak i lokalnym. Wskazali, że szkoła pozostaje jednym z pierwszych miejsc budowania odporności psychicznej, społecznej i obywatelskiej młodych ludzi.
Wystąpienia prelegentów
Współczesny wymiar dywersji
prof. dr hab. Bernard Wiśniewski, dr hab. Tomasz Safjański, prof. AWSB
Prelegenci omówili zjawisko dywersji w ujęciu współczesnym – jako działania prowadzone nie tylko w tradycyjnym wymiarze militarnym, ale również w przestrzeni informacyjnej, społecznej i cybernetycznej. Zwrócili uwagę na nowe formy oddziaływań destabilizacyjnych, w tym manipulację informacją, operacje psychologiczne oraz wykorzystanie mediów społecznościowych do polaryzacji opinii publicznej. Podkreślili, że edukacja dla bezpieczeństwa powinna obejmować kształtowanie odporności poznawczej i umiejętności krytycznego myślenia.
Bezpieczna szkoła wobec kryzysów egzystencjalnych uczniów
dr hab. Jolanta Łodzińska, prof. UKSW
W swoim wystąpieniu profesor Łodzińska zwróciła uwagę na narastające kryzysy egzystencjalne młodzieży, takie jak poczucie zagubienia, problemy emocjonalne, obniżone poczucie własnej wartości czy kryzysy tożsamości. Omówiła rolę szkoły jako środowiska, które może wzmacniać odporność psychiczną uczniów, a także przedstawiła przykłady strategii interwencyjnych i profilaktycznych. Wskazała, że kompetencje emocjonalne i społeczne są nieodłącznym elementem bezpieczeństwa w instytucjach edukacyjnych.
Kształcenie na rzecz bezpieczeństwa w Systemie Bezpieczeństwa Narodowego RP
dr hab. Andrzej Czupryński, prof. AWSB
Profesor Czupryński podkreślił, że edukacja dla bezpieczeństwa jest integralnym elementem bezpieczeństwa narodowego. Omówił aktualne regulacje, cele strategiczne oraz kierunki rozwoju edukacji obronnej. Wskazał również, jak szkoły mogą realnie wspierać budowanie świadomości obronnej społeczeństwa poprzez kształtowanie postaw odpowiedzialności, gotowości do działania i umiejętności reagowania w sytuacjach kryzysowych.
Zagrożenia dla informacji w cyberprzestrzeni – wyzwania dla edukacji
dr hab. Paweł Lubiewski, prof. AWSB
Prelegent omówił najistotniejsze zagrożenia cybernetyczne dotyczące szkół, samorządów i instytucji publicznych. Podkreślił rosnącą skalę cyberataków, phishingu, wyłudzeń danych oraz manipulacji informacją. Zwrócił uwagę, że edukacja – zarówno uczniów, jak i kadry pedagogicznej – jest jednym z kluczowych narzędzi budowania cyberodporności. Wskazał także na konieczność wprowadzania praktycznych elementów cyberbezpieczeństwa do edukacji szkolnej.
Bezpieczeństwo instytucji edukacyjnych w obliczu nowych zagrożeń
dr hab. Jarosław Struniawski, prof. AWSB
Profesor Struniawski skupił się na procesach zarządzania bezpieczeństwem w szkołach i placówkach edukacyjnych. Omówił zagrożenia fizyczne, techniczne i społeczne, z którymi muszą mierzyć się współczesne placówki, oraz przedstawił rekomendacje dotyczące organizacji systemu bezpieczeństwa wewnętrznego, planowania ewakuacji, monitoringu zdarzeń i współpracy z instytucjami zewnętrznymi.
„Klasy mundurowe” – edukacja dla bezpieczeństwa
dr hab. Aleksander Babiński, prof. APwSz
Profesor Babiński zaprezentował rolę klas mundurowych w systemie edukacji dla bezpieczeństwa. Wskazał, że są one przestrzenią rozwijania kompetencji obywatelskich, obronnych i prospołecznych, a także doskonalenia umiejętności praktycznych istotnych dla służby publicznej. Podkreślił znaczenie współpracy szkół z policją, wojskiem i strażą pożarną.
Funkcjonowanie klas mundurowych na przykładzie ZSLiZ w Olecku
podinsp. Tomasz Jegliński, KPP Gołdap
Prelegent przedstawił studium przypadku funkcjonowania klas mundurowych, omawiając ich strukturę, program szkolenia oraz efekty edukacyjne. Zaprezentował przykłady dobrych praktyk, projektów uczniowskich i działań z zakresu prewencji oraz współpracy ze służbami mundurowymi.
Edukacja dla bezpieczeństwa w szkole – teoria a praktyka
mgr Jan Grzyb, MODN w Ełku
W swoim wystąpieniu Jan Grzyb podkreślił znaczenie łączenia wiedzy naukowej z realnymi doświadczeniami szkół. Przestawił przykłady praktycznych rozwiązań stosowanych w placówkach oświatowych regionu, a także zwrócił uwagę na potrzebę stałego doskonalenia nauczycieli w zakresie reagowania na sytuacje kryzysowe oraz budowania kultury bezpieczeństwa.
Dyskusja i podsumowanie
Konferencję zakończyła dyskusja, podczas której uczestnicy podkreślali wagę integracji działań szkół, samorządów, służb mundurowych i środowiska naukowego. Wskazano również na konieczność systematycznego rozwijania edukacji dla bezpieczeństwa, aby realnie odpowiadała na wyzwania współczesności.
Organizatorzy
Wydarzenie zostało zorganizowane przez:
• Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Ełku
• Centrum Metodologii Badań w Naukach o Bezpieczeństwie AWSB
• Centrum Badań nad Bezpieczeństwem Transgranicznym AWSB
• Katedrę Socjologii Zdrowia i Pracy Socjalnej UKSW
• Szkołę Główną Mikołaja Kopernika w Warszawie
• Mazursko-Podlaskie Stowarzyszenie Edukatorów
Konferencja po raz kolejny potwierdziła, że bezpieczeństwo zaczyna się od edukacji, a współpraca pomiędzy instytucjami naukowymi, oświatowymi i służbami publicznymi stanowi fundament skutecznego przeciwdziałania zagrożeniom - podsumował Jan Grzyb, główny organizator konferencji.
